دوران بارداری و شیردهی:
اگر بارداری و شیردهی را دورهای شگفت انگیز در زندگی زنان توصیف کنیم اغراق نکردهایم. تولد و مراقبت از نوزاد نیازمند توجه ویژه ایست، زنان از نظر جسمی و روانی دچار تغییرات عمدهای میشوند تا رشد و نمو جنین و پس از آن نوزاد به بهترین شکل صورت بگیرد و در عین حال سلامت مادر نیز حفظ شود. از آنجاییکه رشد جنین منحصرا به انتقال مواد مغذی از مادر وابسته است و راه دیگری جهت برآورده کردن نیازهای جنین وجود ندارد تغذیه مناسب در دوران بارداری از اهمیت ویژهای برخوردار است. پس از زایمان نیز نوزاد تا 6 ماهگی تنها از شیر مادر تغذیه میکند، تغذیه مادر اثرات مستقیمی بر کیفیت شیر و درنتیجه رشد و نمو کودک دارد.
تاثیر تغذیه مادران باردار و شیرده بر سلامت جامعه
این دوره زمانی در انسان که منجر به آفرینش یک نوع بشر میگردد، پایه گذار سلامت نسلهای آینده است، چراکه کیفیت و کمیت تغذیه داخل رحمی در رشد تخم، جنین و پس از آن تغذیه نوزاد، بر بروز بسیاری از بیماریهای دوران بزرگسالی تاثیر میگذارد. این در حالیست که تحقیقات نشان میدهد بسیاری از زنان باردار و شیرده دریافت غذاییشان کمتر از حد بهینه است. به علاوه تغییرات ایجاد شده در این دوران سطح استرس اکسیداتیو را در بدن مادر افزایش میدهد و ممکن است مادران دچار مشکلاتی همچون خستگی، ریزش مو، تضعیف استخوانها و… شوند.
زنانی که مراقبت بیشتری در دوران بارداری و شیردهی انجام میدهند احتمال بیشتری برای داشتن یک بارداری بهتر و تولد نوزاد سالمتر دارند. بههمین دلیل یک رژیم غذایی سالم و متنوع، انجام ورزشهای سبک مانند پیادهروی، دوری از استرس و حفظ آرامش به همه مادران توصیه میشود. مصرف مکملهای مخصوص این دوران نیز به تامین نیاز مادر و درنتیجه کودک نه تنها کمک میکند بلکه در برخی موارد ضروری نیز هست.
مکملهای پرینامکس:
کمپانی یوروویتال کشور آلمان 3 محصول متفاوت برای زنان در دوران بارداری، پس از زایمان و دوران شیردهی تولید کرده است. مکملهای پرینامکس بارداری، پرینامکس شیردهی و پرینامکس نیو مام علاوه بر تامین نیازهای مادر و پیشگیری از عوارض دوران بارداری، به رشد و سلامت جنین و نوزاد کمک بسیاری میکنند و از همه مهمتر اینکه برای مادر، جنین و نوزاد ایمن است.
زنان باردار و شیرده نسبت به سایر افراد نیاز بیشتری به ویتامینها و مواد معدنی دارند، همچنین از آنجاییکه تحت تاثیر استرس اکسیداتیو بیشتری هستند مصرف ترکیبات آنتی اکسیدانی اثرات مفیدی بر سلامت آنها دارد. این مکملها در واقع مولتی ویتامینهایی کامل به همراه ترکیباتی گیاهی هستند که با توجه به نیاز هر دوره طراحی شدهاند. ابتدا به مرور ویژگیهای مشترک این 3 مکمل میپردازیم و در انتها ویژگیهای خاص هر یک را که متناسب با دوره زمانی مربوطه هستند شرح خواهیم داد:
ویتامینهای گروه B و C
ویتامینهای گروه B در متابولیسم قندها، چربیها و پروتئینها و تولید انرژی نقش اساسی دارند. کمبود این گروه از ویتامینها با خستگی، کاهش وزن، ضعف و بی حالی همراه است. از جمله این ویتامینها فولیک اسید (ویتامین B9) است که که کفایت آن در دوران بارداری اهمیت ویژهای دارد. برطبق توصیههای جهانی همه زنان باردار و همچنین آنهایی که قصد بارداری دارند باید روزانه 400 microgram فولیک اسید دریافت کنند. مصرف مکملهای فولیک اسید باید حداقل از 1-3 ماه قبل از بارداری شروع شود و در حین بارداری نیز ادامه یابد تا از نقص لوله عصبی (NTD) در جنین جلوگیری کند.
همچنین فولیک اسید بههمراه ویتامین B12 در سنتز DNA، تقسیم طبیعی سلول و ساخت گلبولهای قرمز نقش دارد، بههمین دلیل کمبود این دو ویتامین باعث ایجاد کمخونی مگالوبلاستیک میشود. ویتامین C نیز یک ویتامین آنتی اکسیدانی است که باعث تقویت سیستم ایمنی و حفظ سلامت پوست و مو میشود. این ویتامین جذب روی و آهن را افزایش میدهد.
ویتامینهای A، D، E و K
همانطور که میدانید ویتامین D باعث افزایش جذب کلسیم و کاهش دفع آن شده و از همین راه کلسیم مورد نیاز را برای بدن حفظ میکند. از آنجاییکه امروزه کمبود این ویتامین شایع است مصرف مکملهای آن ضروری میباشد. همه بزرگسالان از جمله زنان باردار و شیرده به حداقل 10 microgram (400 IU) ویتامین D به صورت روزانه نیاز دارند. مقادیر کافی از ویتامین D و ویتامین K برای استخوانسازی ضروریاند. ویتامین E ویتامینی با خاصیت آنتیاکسیدانی است که با پاکسازی رادیکالهای آزاد، از بدن محافظت کرده و باعث تقویت عملکرد سیستم ایمنی میشود.
ویتامین A نیز از دیگر ویتامینهای محلول در چربی است که در تنظیم بینایی و سیستم ایمنی نقش مهمی دارد. اما نکته مهم این است که مقادیر بالای ویتامین A برای رشد جنین سمی است و باعث ناهنجاریهای جمجمهای، سیستم اعصاب مرکزی، و قلبی عروقی میشود. توصیه میشود زنان باردار از مصرف مکملهای حاوی این ویتامین بپرهیزند، بههمین دلیل پرینامکس بارداری حاوی ویتامین A نیست. درحالیکه پرینامکس نیومام و شیردهی مقادیر مناسبی از این ویتامین را برای مادران پس از زایمان و دوران شیردهی دارند.
مواد معدنی
خونسازی
افزایش قابل ملاحظه حجم خون مادر در طول بارداری نیاز به آهن را افزایش میدهد و در نتیجه زنان باردار بیشتر مستعد کمخونی هستند. آهن برای بسیاری از فرآیندهای حیاتی بدن از جمله ساخت گلبولهای قرمز خون، اکسیژن رسانی به سلولها، عملکردهای شناختی و ایمنی ضروری است. همچنین کمبود آهن در دوران بارداری، زایمان زودرس، عقب ماندگی رشد جنین، تولد نوزاد کم وزن و سلامت پایین نوزاد را به دنبال دارد.
حفظ توده استخوانی
حتما درباره اهمیت حفظ سلامت استخوانی در دوران بارداری و پس از آن نیز مطالب زیادی شنیدهاید. شما برای حفظ تراکم استخوانیتان باید مواد مغذی موردنیاز را به اندازه کافی دریافت کنید. کلسیم یک ماده معدنی حیاتی برای رشد استخوانها و دندانهای جنین است. علاوه بر کلسیم، منیزیم، منگنز، مس و روی مینرالهایی هستند که برای رشد و حفظ توده استخوانی و پیشگیری از پوکی استخوان ضروری هستند.
تقویت ایمنی
روی نیز در تقویت عملکرد سیستم ایمنی، ساخت پروتئین و DNA و تقسیم سلولی نقش مهمی دارد. به علاوه باعث حفظ سلامت پوست، مو و ناخن و جلوگیری از ریزش موها میشود. سلنیوم در بدن نقشهای آنتی اکسیدانی داشته و از سلولها در برابر استرسهای اکسیداتیو محافظت میکند.
تکامل مغزی
احتمالا ضرورت مصرف تمامی مینرالهای ذکر شده را درک خواهید کرد، اما ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که مصرف ید در این دوران چه اهمیتی دارد؟ دریافت میزان کافی ید در دوران بارداری با ضریب هوشی بالاتر جنین همراه است و در موارد خفیف کمبود ید، نقص توجه را به دنبال دارد. در موارد شدیدتر، کمبود ید در دوران بارداری سبب سقط جنین، زایمان زودرس، تولد نوزاد مرده، اختلال در رشد مغزی جنین، تولد نوزاد با عقب ماندگی ذهنی و جسمی میشود.

دوز تمامی مواد معدنی موجود در محصولات پرینامکس با توجه به نیاز مادر و جنین/ نوزاد در هر دوره تنظیم شده است. در ادامه به بررسی ویژگیهای خاص هر مکمل میپردازیم:
مکمل پرینامکس بارداری
این مکمل یک مولتی ویتامین کامل به همراه مقادیر مناسبی از امگا 3 و ترکیبات آنتی اکسیدانی است. مقادیر و نوع ترکیبات موجود در پرینامکس بارداری متناسب با نیازها و شرایط ویژه این دوره طراحی شده است تا حداکثر بهره مندی را برای مادر و جنین داشته باشد. پرینامکس بارداری دو ترکیب ویژه به نام اینوزیتول و کاروتنوئیدها دارد که هر دو در بدن نقشهای آنتی اکسیدانی دارند.
تحقیقات نشان میدهد مصرف اینوزیتول باعث افزایش حساسیت به انسولین و درنتیجه کاهش خطر ابتلا به دیابت بارداری میشود. کاروتنوئیدها نیز اثرات مفیدی بر پیشگیری از پره اکلامپسی (فشار خون بالای بارداری) دارند. همچنین مصرف کاروتنوئیدها و اینوزیتول به همراه فولیک اسید در دوران بارداری خطر تولد نوزاد نارس را کاهش میدهد. محصول پرینامکس بارداری حاوی کپسولهای ژلاتینی با مقادیر مناسبی از اسیدهای چرب امگا 3 است که نیاز روزانه مادر و جنین را به این ترکیبات تامین میکند. اسیدهای چرب امگا 3 بهویژه DHA در رشد سیستم عصبی و بینایی جنین نقش مهمی دارد.
مکمل پرینامکس شیردهی
مکمل پرینامکس شیردهی نیز حاوی مقادیر مناسبی از ویتامینها و املاح مورد نیاز دوران شیردهی است که با داشتن ترکیبات آنتی اکسیدانی و کپسولهای ژلاتینی حاوی امگا 3 نیازهای دوران شیردهی مادر و شیرخوار را به طور کامل تامین میکند. همانطور که اشاره شد اسیدهای چرب امگا 3 بهویژه DHA برای رشد سیستم عصبی و بینایی نوزاد ضروری هستند. کاروتنوئیدها، ویتامینهای C، E و سلنیوم نیز بهعلت خواص آنتی اکسیدانی خود با استرس اکسیداتیو ناشی از دوران بارداری مقابله میکنند.
مکمل پرینامکس نیو مام
پرینامکس نیومام برای مادرانی توصیه میشود که دوران بارداری را سپری کرده و به هر دلیلی به فرزندشان شیر خود را نمیدهند و یا بعد از اتمام دوران شیردهی همچنان تحت تاثیر عوارض بارداری و شیردهی هستند. از آنجاییکه این مکمل حاوی مقادیر مناسبی از ویتامینها و مواد معدنی است نیاز مادران پس از زایمان را بهطور کامل تامین میکند، همچنین ترکیبات گیاهی موجود در پرینامکس نیو مام عوارض دوران بارداری را کاهش داده و سطح سلامت مادران را ارتقا میبخشد. این ترکیبات گیاهی شامل موارد زیر است:
عصاره هسته انگور
عصاره هسته انگور (Grape Seed Extract) خواص آنتی اکسیدانی و فلاوونوئیدی فراوانی دارد و به پیشگیری از سرطان و بیماریهای قلبی عروقی کمک میکند.
بیوفلاوونوئیدها
بیوفلاوونوئیدها ترکیباتی آنتی اکسیدانی هستند که برای خنثی کردن استرس اکسیداتیو ناشی از بارداری بسیار کمک کنندهاند.
Horsetail
گیاه Horsetail (دم اسبی) حاوی سیلیکون است و کلاژن سازی را تحریک میکند، به این ترتیب منجر به حفظ سلامت و ترمیم پوست، مو و ناخن میشود.
کیوتن
کیوتن برای عملکرد بسیاری از اندامها و واکنشهای شیمیایی در بدن از جمله تامین انرژی برای سلولها و تقویت عضلات ضروری است. بهنظر میرسد کیوتن خواص آنتی اکسیدانی نیز دارد.
کاروتنوئیدها
همان رنگدانههای گیاهی در سبزیجات برگدار سبز، میوههای سبز، نارنجی و زرد رنگ هستند.. این ترکیبات در بدن نقش آنتیاکسیدانی داشته و میتوانند به پیشگیری از سرطان و بسیاری از بیماریها کمک کنند.
و آخرین ترکیبات موجود در این مکمل، کلاژن، متیونین و سیستئین است. کلاژن پروتئینی است که در پوست، استخوان، عضلات و غضروف به فراوانی یافت میشود. دریافت خوراکی آن، تراکم کلاژن پوستی را افزایش داده و منجر به حفظ سلامت و آهسته کردن روند پیری پوست میشود. متیونین و سیستئین نیز آمینواسیدهایی ساختمانی اند که در بدن برای ساخت پروتئین مورد استفاده قرار میگیرند.
در نهایت اشاره به این نکته ضروری است که هر یک از پرینامکسها باید در دوره زمانی مشخصشده مصرف شوند:
پرینامکس بارداری در بارداری، نیومام در دوران پس از زایمان (در مادران غیر شیرده) و پرینامکس شیردهی در دوران شیردهی، تا به این ترتیب علاوه بر تامین نیازهای مادر و جنین/ نوزاد، به حفظ سلامت آنها نیز کمک نمایند.